somatic symptom disorder - somatik belirti bozukluğu / bedensel belirti bozukluğu

tıbben açıklanabilir kaynağı olmayan, ancak vakaya rahatsızlık veren; zihnini orantısız ve sürekli şekilde meşgul eden, kaygılandıran, günlük yaşamını kesintiye uğratan bedensel sorunlar (örn., mide-bağırsak sistemi sıkıntıları, baş dönmesi, üşüme, terleme, bulantı). Vakanın sağlık hizmeti almak için aşırı enerji ve zaman harcadığı bu davranışsal/mental ve bedensel belirti/belirleyici ve bulgular arasında a. baskın nitelikte ağrı, b. uzun süreli ve ağır belirtiler, işlevsellikte önemli düşüş vardır. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin tam listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te genel nüfus PREVALENS’i %5-7 olarak verilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Önde gelen risk faktörleri arasında demografik özellikler (örn., düşük eğitim ve sosyo-ekonomik düzey); psikolojik özellikler (mizaç: örn., nörotisizm; bilişsel yanlılıklar: örn., ağrı duyarlılığı, beden duyumlarına odaklanma, beden duyumlarını FELAKETLEŞTİRME eğilimi); olumsuz yaşantılar (örn., erken çocuklukta İHMAL ve İSTİSMAR, yakın dönemde yaşanan stres) vardır. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de, Eksen I’in altındaki Somatoform Bozukluklar’da Somatizasyon Bozukluğu olarak yer alır. DSM-5’te, Somatik Belirti ve İlişkili Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu: F45.1). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Tedavi: 1. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada bilişsel-davranışçı terapiler, bilinçli farkındalık temelli destekleyici teknikler uygulanır. 2. farmakoterapi: Bozukluğa özgü bir ilaç yoktur. Eşhastalanım veya ek belirtiler varsa, bunlarla ilgili ilaç kullanılır.   bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: hastalık kaygısı bozukluğu, konversiyon bozukluğu, yapay bozukluk, tanımlanmış diğer bir somatik belirti ve ilişkili bozukluk, tanımlanmamış somatik belirti ve ilişkili bozukluk