conversion disorder - konversiyon bozukluğu / dönüştürme bozukluğu /işlevgören nöroloji belirtisi bozukluğu

duyusal ya da istemli kontrol altındaki motor işlevlerdeki bozukluk olarak sergilenen, merkezi sinir sistemi hasarını anımsatan bozukluk. Gerçekte bozukluğun tıbbi, özelde, nörolojik bakımdan açıklanabilir bir kaynağı yoktur. Tıbben açıklanan bir kaynak olsa da, bozukluk, açıklanan kaynakla uyumsuz şiddettedir. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin tam listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te PREVALENS konusunda dakik bilgi olmadığı belirtilmektedir. Nöroloji kliniklerine sevk edilen hastalar arasındaki yıllık İNSİDANS 2-5/100.000 olarak verilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5'e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Ağırlıklı risk faktörleri arasında demografik özellikler (örn., kadın, düşük sosyo-ekonomik düzey); kültürel özellikler (örn., tabuların ön planda olduğu baskıcı kültür); psikososyal özellikler (örn., çocukluk dönemi İHMAL ve İSTİSMAR yaşantısı) vardır. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de, Eksen I’in altındaki Somatoform Bozukluklar’da Konversiyon Bozukluğu olarak yer alır. DSM-5’te, Somatik Belirti ve İlişkili Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu alt türler için bildirilmektedir). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] DSM-5’teki Alt Türler: a. güçsüzlük ya da PARALİZİ ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.4), b. olağandışı devinim ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.4), c. yutma belirtileri ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.4), d. konuşma belirtisi ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.4), e. ataklar ya da katılmalarla giden (ICD-10-CM kodu: F44.5), f. anestezi ya da duyu yitimi ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.6), g. özel duyusal belirti ile giden (ICD-10-CM kodu: F44.6), (ICD-10-CM kodu: F44.5), h. karma belirtilerle giden (ICD-10-CM kodu: F44.7). Tedavi: 1. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada bilişsel-davranışçı terapiler, stres yönetimi teknikleri, uğraş terapileri, hipnotik yeniden işlemleme, psikodinamik psikoterapi gibi destekleyici teknikler uygulanır. 2. farmakoterapi: Bozukluğa özgü bir ilaç yoktur. Eşhastalanım veya ek belirtiler varsa, bunlarla ilgili ilaç kullanılır. 3. fizik tedavi. Söz konusu nörolojik belirtiye uygun fizyoterapi (örn., bir motor bozukluk) uygulanır. [Tanımlayan/açıklayan: Histeri olarak Yunan filozof Kos’lu Hippocrates (MÖ 460-370), konversiyon olarak Avusturyalı nörolog ve psikanalist Sigmund Freud (1880’lerin sonları; 1856-1939)]   bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: somatik belirti bozukluğu, hastalık kaygısı bozukluğu, yapay bozukluk, tanımlanmış diğer bir somatik belirti ve ilişkili bozukluk, tanımlanmamış somatik belirti ve ilişkili bozukluk