disinhibited social engagement disorder - sınırsız sosyal katılım bozukluğu / sınırsız toplumsal katılım bozukluğu

belirgin şekilde yetersiz bakım görenlerde (örn., duygusal gereksinimlerin ihmal edilmesi, birincil bağlanma figürünün olmaması, bakım verenin sürekli değişmesi) dokuzuncu aydan sonra görülür. Bu bebek ya da çocuklar tanımadığı yetişkinlere yadırgamadan veya yabancılamadan yaklaşır ve onlarla ilişki kurar; seçici olmayan gelişigüzel bağlanma davranışları gösterir. Davranışsal/mental ve bedensel belirtiler/belirleyiciler ve bulgular arasında a. tanıdık olmayan yetişkinlerin yanında çok az çekingenlik gösterme veya hiç göstermeme, b. tanıdık olmayan yetişkinlerle aşırı samimi konuşma ve davranma, c. bakım verenden yabancı ortamlarda dahi uzaklaştığında, onun hala bıraktığı yerde olup olmadığını kontrol etmeme, d. tanıdık olmayan bir yetişkinle hiç ikirciklenmeden ya da çok az ikirciklenerek gitme vardır. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin tam listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te PREVALENS konusunda bilgi olmadığı, ancak ender görüldüğü; ağır İHMAL yaşayan çocuklarda dahi görülme oranının %20 civarında olduğu belirtilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Risk çevresel olup faktörler arasında, bakım verenin, bebek ya da çocuğun duygusal gereksinimlerini ihmal etmesi, sabit bir bağlanma figürünün olmaması, bakım verenin sık sık değişmesi, seçici bağlanmanın gelişemediği ortamlarda (örn., bakım veren sayısının yetersiz olduğu kurumlar) büyüme, bebeklikte yoğun sosyal izolasyon, bebeklik sonrası düşük kalitede bakım, çocuklukta belirgin ve aşırı düzeyde yetersiz bakım vardır. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de bu adla geçmemektedir. DSM-5’te, Travma ve Stresörle İlişkili Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu: F94.2). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Tedavi: 1. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada davranışsal müdahaleler, oyun ve sanat terapisi gibi destekleyici teknikler uygulanır. 2. farmakoterapi: Bozukluğa özgü bir ilaç yoktur. Eşhastalanım veya ek belirtiler varsa, bunlarla ilgili ilaç kullanılır.     bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: reaktif bağlanma bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, akut stres bozukluğu, uyum bozuklukları, tanımlanmış diğer bir travma ve stresörle ilişkili bozukluk, tanımlanmamış travma ve stresörle ilişkili bozukluk