adjustment disorders - uyum bozuklukları

belirgin bir stresöre (örn., bir ilişkinin sonlanması, iş veya evlilik sorunları) bağlı olarak gelişen, stresin önemiyle orantısız düzeydeki duygusal ve davranışsal belirtileri içerir. Bunlar stres veya sonuçlarının ortadan kalkmasını izleyen altı ay içinde kaybolur. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin tam listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te ayaktan takip edilen psikiyatri vakalarındaki oranı %5-20 olarak verilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Risk faktörü çevresel olup olumsuz yaşam koşullarına bağlı olarak yoğun ve sürekli strese maruz kalmayı içerir. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de, Eksen I’in altındaki Uyum Bozuklukları’nda Uyum Bozukluğu olarak yer alır. DSM-5’te, Travma ve Stresörle İlişkili Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu alt türler için bildirilmektedir). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] DSM-5’teki Alt Türler: a. depresif duygudurumla giden (ICD-10-CM kodu: F43.21), b. kaygıyla giden (ICD-10-CM kodu: F43.22), c. depresif duygudurum ve kaygı karışımı ile giden (ICD-10-CM kodu: F43.23), d. davranım bozukluğuyla giden (ICD-10-CM kodu: F43.24), e. duygudurum (depresif duygudurum, kaygı) ve davranım bozukluğu karışımı ile giden (ICD-10-CM kodu: F43.25), f. tanımlanmamış (ICD-10-CM kodu: F43.20). Tedavi: 1. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada psikolojik danışma, krize müdahale teknikleri, aile ve grup terapileri, destek grupları, kısa süreli ve problem odaklı bilişsel-davranışçı terapiler, kişiler-arası ilişki terapisi gibi destekleyici teknikler uygulanır, 2. farmakoterapi: Bozukluğun türüne göre antidepresanlar grubundan seçici serotonin geri alımı inhibitörleri (SSRIs; örn., citalopram, fluoxetine, paroxetine, sertraline), serotonin ve norepinefrin geri alımı inhibitörleri (SNRIs: örn., venlafaxine, desvenlafaxine, duloxetine) ve sedatif, hipnotik ya da anksiyolitikler (benzodiazepinler: örn., lorazepam, alprazolam) kullanılır. bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: reaktif bağlanma bozukluğu, sınırsız sosyal katılım bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, akut stres bozukluğu, tanımlanmış diğer bir travma ve stresörle ilişkili bozukluk, tanımlanmamış travma ve stresörle ilişkili bozukluk