delusional disorder - delüzyonel bozukluk / sanrılı bozukluk
bir veya daha fazla alanda sanrıyı içerir. Sanrılar ve sanrısal düşünmenin etkili olduğu durumlarının dışında işlevsellik bozulmaz. Davranışsal/mental ve bedensel belirtiler/belirleyiciler ve bulgular arasında a. erotomani: Başkaları tarafından çok sevildiğine inanma, b. büyüklenmeci (grandiyöz; grandeur): Benzersiz bir yetenek ya da fikri olduğuna ya da önemli bir buluş yaptığına inanma, c. kıskançlık: Eşin/partnerin ya da sevgilinin kendisini aldattığına inanma, d. kötülük görme (perseküsyon): Kendi aleyhinde işler yapıldığı, izlendiği, zehirlendiği ya da engellendiğine inanma, e. bedensel (somatik) belirtiler: Bedensel işlevler ya da duyumlarının farklı olduğuna inanma vardır. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te yaşam boyu PREVALENS %0.2 olarak tahmin edilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Bozukluğun kaynağına yönelik yeterli görgül kanıt yoktur. Risk faktörleri biyolojik (örn., madde kullanımı, tıbbi veya nörolojik bozukluklar); psikolojik (örn., İLKEL SAVUNMA MEKANİZMALARI, düşük benlik saygısı, kuşkuculuk, güvensizlik, haset); sosyokültürel (örn., dilini bilmediği bir ülkede yaşama) olabilir. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de, Eksen I’in altındaki Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar’da Hezeyanlı Bozukluk olarak yer alır. DSM-5’te, Şizofreni Açılımı Kapsamında ve Psikozla Giden Diğer Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu: F22). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Tedavi: 1. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada sosyal beceri eğitimi, psikoeğitim ve aile eğitimi gibi destekleyici teknikler uygulanır. 2. farmakoterapi: Antipsikotikler kullanılır, ancak bunların belirtiler üstündeki etkisi zayıftır. Etkili sonuç için psikoterapi ve farmakoterapinin bir arada uygulanması gerekir. [Tanımlayan/açıklayan: Alman psikiyatr Emil Wilhelm Georg Magnus Kraepelin (1883; 1856-1926)] bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: kısa psikotik bozukluk, şizofreniform bozukluk, şizofreni, şizoaffektif bozukluk, tanımlanmış diğer bir şizofreni açılımı kapsamında ve psikozla giden bozukluk, tanımlanmamış şizofreni açılımı kapsamında ve psikozla giden bozukluk
atıf için
Karakaş, S. (2017). Prof. Dr. Sirel Karakaş Psikoloji Sözlüğü:
Bilgisayar Programı ve Veritabanı - www.psikolojisozlugu.com (sürüm: 5.2.0/2022)