schizoaffective disorder - şizoaffektif bozukluk / şizoduygulanımsal bozukluk
ŞİZOFRENİ belirtileriyle eş zamanlı DUYGUDURUM (majör depresyon ya da mani) epizodlarını içerir. Majör duygudurum epizodları, bozukluğun devam ettiği sürenin büyük bir bölümünde vardır; ancak majör duygudurum belirtileri olmaksızın şizofreni belirtilerinin olduğu iki ya da daha fazla haftalık dönemler de vardır. [Bozukluğa ilişkin belirtilerin/belirleyicilerin tam listesi ve TANI ÖLÇÜTLERİ için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Epidemiyoloji: DSM-5’te yaşam boyu için PREVALENS %0.3 olarak verilmektedir. [Diğer bazı epidemiyolojik bulgular için DSM-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] Etiyoloji: Genetik faktörler ağırlıktadır. Risk faktörleri arasında ailede şizoaffektif bozukluk, ŞİZOFRENİ ve bipolar bozukluklar vardır. Sınıflandırma/Tanılama: DSM-IV-TR’de, Eksen I’in altındaki Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar’da Şizoaffektif Bozukluk olarak yer alır. DSM-5’te, Şizofreni Açılımı Kapsamında ve Psikozla Giden Diğer Bozukluklar ana tanı kategorisinin türüdür (ICD-10-CM kodu alt türler için bildirilmektedir). [Ana tanı kategorisi altındaki tür (type) ve alt türlerin (subtype) kapsamlı dökümü için DSM-TR-5’e (Köroğlu, 2014) bakınız.] DSM-5’teki Alt Türler: a. bipolar tür: Şizofreni belirtilerine mani epizodları eşlik eder (ICD-10-CM kodu: F25.0), b. depresyon türü: Şizofreni belirtilerine majör depresyon epizodları eşlik eder (ICD-10-CM kodu: F25.1). Tedavi: 1. farmakoterapi: Özelde atipik antipsikotikler (örn., paliperidone, clozapine) kullanılır. Atipik antipsikotiklerden, bozukluğun durumuna göre duygudurum düzenleyiciler (örn; sodium valproate, carbamezepine) ve antidepresanlardan da yararlanılabilir. 2. psikoterapi: Vakanın genel uyum ve uyuncunu artırmada, bozukluğun nüks olasılığını azaltmada sosyal beceri eğitimi, uğraş terapisi, psikoeğitim ve aile eğitimi gibi destekleyici teknikler uygulanır. [Tanımlayan/açıklayan: Aslen Rus olan Amerikalı psikiyatr Jacob Sergi Kasanin (1933; 1897-1946)] bakınız: DSM-5 sınıflandırması karşılaştırınız: delüzyonel bozukluk, kısa psikotik bozukluk, şizofreniform bozukluk, şizofreni, tanımlanmış diğer bir şizofreni açılımı kapsamında ve psikozla giden bozukluk, tanımlanmamış şizofreni açılımı kapsamında ve psikozla giden bozukluk
atıf için
Karakaş, S. (2017). Prof. Dr. Sirel Karakaş Psikoloji Sözlüğü:
Bilgisayar Programı ve Veritabanı - www.psikolojisozlugu.com (sürüm: 5.2.0/2022)