department - departman / iş birimi
İŞLETME’lerde bir veya daha fazla işlem grubunu gerçekleştiren işlevsel birimler. Departmanların sayısı ve niteliği işletmede yapılan işe göre değişir. Ayrıca günümüzde, şirketler (özellikle teknolojide ve dijital alanda faaliyet gösteren girişimler, rekabetçi pozisyonlarını geliştirmek isteyen firmalar), uzmanlık alanlarına odaklanmakta, departmanlarca yerine getirilen bazı hizmet ve işlevleri dışarıdan temin edebilmektedir (outsource). Çeşitleri: a. Araştırma ve Geliştirme Departmanı (Research and Development Department: R&D): Yenilikten (inovasyon) sorumludur. Bu bağlamda, ürün ve/veya hizmetleri en son teknolojik ve ekonomik eğilimler doğrultusunda sağlamanın yeni yollarını araştırır, yeni tasarımlar ve tasarım tarzları oluşturur. b. Bilgi Teknolojileri Departmanı (BT; Information Technology Department: IT): Bilgisayar ve bilgi sistemlerinden; bu bağlamda, diğer departmanlar için yazılım oluşturmaktan; yazılım kullanımı ve veri yönetiminde işletim yardımı sağlamaktan; donanımları tedarik etmek ve güncellemekten sorumludur. İşletmenin en son teknolojiyi kullanarak işlemlerini sorunsuzca gerçekleştirmesinde rol oynar. c. Hukuk Departmanı (Legal Affairs Department): Genelde işletmenin, özelde departmanların hukuksal açıdan süreçlerini incelemek, yasal sorunlarla ilgilenmek, çalışanların ve işletme birimlerinin iş yeri yasaları konusundaki bilgilerini güncel tutmak, müşteri şikayetlerini yasal olarak ele almak ve dava söz konusu olduğunda şirketi temsil etmekten sorumludur. d. Halkla İlişkiler Departmanı (Public Relations Department: PR): Şirket ile müşteri dışındaki üçüncü kişiler arasındaki iletişimden sorumludur. Ağırlıklı olarak medya ile olan ilişkileri yürütür. Pazarlama departmanı ile el ele çalışır ancak müşteri sahipliği ve müşteri iletişimi her zaman pazarlama departmanınca yürütülür. Şirketten şirkete farklılık göstermekle birlikte yatırımcı ilişkilerini de yürütebilir. Kurumsal nitelikteki işletmelerde, departman, Kurumsal İletişim (Corporate Communications) olarak adlandırılır. e. İnsan Kaynakları Departmanı (Human Resources Department: HR) ya da güncel adıyla İnsan ve Kültür (People and Culture): İşletmenin amaç ve hedeflerine uygun bilgi ve becerilere sahip olanları işe almaktan, farklı iş pozisyonlarını belirlemekten, çalışanların gelişmesi için gerekli olan eğitimleri düzenlemekten sorumludur. Çalışan ilişkilerini yönetir, çalışan güdülenmesi ve performansını izler, denetler, çalışan talepleriyle ilgilenir. f. Kalite Departmanı (Quality Department): İşletmenin verimli ve kaliteli ürünler üretebilmesi için denetim yapma, denetim planları oluşturma, operasyon hatalarını olabilecek en düşük düzeye indirerek yüksek kalitede üretim yapılmasını düzenlemekten sorumludur. g. Muhasebe ve Finans Departmanı (Accounting and Finance Department): İşletmenin nakit giriş ve çıkışlarını yönetmek; bu bağlamda, maliyet muhasebesi, finansal analiz, planlama, denetim, mali muhasebe ve düzenlemeden; işletmenin mali tablolarını hazırlamaktan, finansalların denetlenmesi ve raporlanmasından sorumludur. Departman, kişilere verilen görevleri birebir izleyip denetlemez; bu denetim, kişinin ilk amirinin görevidir. h. Pazarlama Departmanı (Marketing Department): Pazarlama ürün ve/veya hizmetin sahibidir. Ürün/hizmet (servis) geliştirme, pazar araştırması, MÜŞTERİ ve TÜKETİCİ gereksinimlerini anlama, ürün ve/veya hizmetleri bu gereksinimler doğrultusunda geliştirme, rakip analizleri, ürün/hizmet pozisyonlama, fiyatlama, kanal stratejileri geliştirme ve ürün/hizmet iletişiminin müşteri odaklı olarak planlanması ve uygulanmasından sorumludur. Firmadan firmaya değişmekle birlikte, müşteri deneyimi, ya pazarlamanın bir alt birimi olarak ya da Müşteri Deneyimi olarak ayrı bir departman altında ele alınır. i. İdari İşler Departmanı (Administrative Affairs Department): Genelde ofis içi tamiratlar, bahçe/bina bakımı, çalışan servisleri, yemek düzenlemesi, temizlik gibi konulardan sorumludur. j. Satış Departmanı (Sales Department): Bu departman MÜŞTERİ’si olan market, bakkal gibi işletmelerle ilişki kurma, yürütme ve geliştirmeden sorumludur. k. Satın Alma Departmanı (Procurement/Purchasing Department): Günlük faaliyetlerde ve özelde üretim için gerekli olan ham madde, makine, ekipman ve malzemenin tedarikinden sorumludur. İhtiyaç duyulan malzemelerin, doğru miktarda, doğru zamanda, doğru yerde ve doğru tedarikçiden temin edilmesi işlevini yönetir. l. Üretim Departmanı (Production Department): Ham maddelerin etkili, verimli ve kaliteli bir şekilde bitmiş ürüne dönüşmesinden, stokları en uygun düzeyde tutmaktan sorumludur. m. Yönetim Departmanı (Management Department): Bir işletmedeki en kritik unsurdur. İşin her yönüyle planlanmasından, işletmeyle ilgili kararların alınmasından ve yürütmeden sorumludur. Bu işlevleri gerçekleştirirken konunun gerektirdiği departmanlarla yakın ilişki içinde çalışır.
atıf için
Karakaş, S. (2017). Prof. Dr. Sirel Karakaş Psikoloji Sözlüğü:
Bilgisayar Programı ve Veritabanı - www.psikolojisozlugu.com (sürüm: 5.2.0/2022)