self - öz / kendilik
self - öz / kendilik

bireyin bilinçli ve bilinçdışı, zihinsel ve fiziksel tüm özelliklerinden oluşan bütünlük ya da varlık. Bireyin kendi kimliğini ve bir bütün olarak biricikliğini oluşturan, onu başkalarından ayıran öznel deneyimlerin, ilgili bilişsel ve duygusal temsillerin tümü. Psikoanalitik kurama göre, gerçek öz (true, real, authentic, original, vulnerable) dışında bir de gerçek-dışı öz (false, fake, superficial, pseudo) vardır. Kurama göre gerçek-dışı öz çok erken dönemlerde, bebeğin tümgüçlü (omnipotent) olduğu dönemde, özelde gereksinimleri yeterince yerine getirilmemesi sonucunda oluşur. Özüyle ilgili arzu ve gereksinimleri doyurulmayan bebek zaman içinde onların yerine özüyle ilgili olmayan beklenti ve arzuları koyar, daha sonra da bunların özünü tanımladığını zanneder. Bütün bunların amacı, gelişim sürecindeki travma, şok ya da stresleri bir daha yaşamamaktır. Oluşturulan gerçek-dışı öz, narsisistik ve tümgüçlü, yenilmez, parlak, mükemmel, kısaca tanrısaldır. Başkalarından hayranlık, övgü, itaat, kesintisiz dikkatbekler; insanların onun karşısında huşu içinde kalmasını ister. [Geliştiren/aktaran: İngiliz çocuk doktoru ve psikanalisti Donald Winnicott (1896-1971)] bakınız: öz-psikolojisi

Alan Adı:
  • Genel Psikoloji
2954