organizational structure - örgütsel yapı

örgütün amaçlarına ulaşmada kullandığı yapısal sistemi ifade eder. Örgütsel yapılar departman ve pozisyonların göreli sıralaması, bunların aralarındaki ilişkiler, kimin kime rapor verdiği ve sorumluluklar açısından türlere ayrılır. a. hiyerarşik: Piramitsel olarak düzenlenen bu yapıda üstte başkan, onun altında ara yöneticiler ve denetmenler, onların da altında çalışanlar vardır. Hiyerarşik yapıya sahip merkezileşmiş örgütlerde kararlar üst düzeyde alınır ve alt düzeylere iletilir. b. işlevsel: Hiyerarşik yapıya benzer ancak bundaki yapılanma çalışan becerileri ve onların örgütteki işlevleri uyarınca yapılır. c. yatay (düz): Departman ve pozisyonlar yatay yönde düzenlenir. Bu yapıda üst yönetim ile çalışanlar arasında az sayıda yönetim kademesi vardır. Daha çok küçük ya da yeni açılmış işletmelerde kullanılır. d. bölünmüş/bölgeselleşmiş yapı (divided/regional structure): Bölünme, faaliyet gösteren pazara, ürüne, coğrafi yöreye göre yapılır. Bölümler birbirinden ayrı, özerk iş birimleri şeklindedir. Merkezi denetim, işin tüm yönleriyle ilgilenen başkan yardımcıları tarafından yapılır. e. matriks: Izgara şeklinde düzenlenen bu yapı, projelere göre gruplanan, eşzamanlı olarak farklı işlevler yerine getiren ve farklı yerlere rapor veren ekiplerden oluşur. f. ekip-temelli: Geleneksel hiyerarşik yapının aksine bu yapılanma; problem çözen, işbirliği içinde olan ve çalışanlara denetleme olanağı sunan ekiplerden oluşur. g. ağsal yapı: İşletmenin iç ve dış işlerinin yönetimi, geleneksel yapılanma modellerindekinin aksine, tek bir yapı altında toplanmaz. İşler, iş yapılan bölgeler, rapor verilen yerler ve sorumluluklar ağsal bir yapı içinde düzenlenir. bakınız: örgüt şeması karşılaştırınız: Mintzberg örgüt yapıları