causality statements - nedensellik bildirimleri

1. doğadaki nedensellik ilişkilerini yani evren gerçeklerini ortaya koyan pozitif bilimsel ifadeler. En güçlüden güçsüze doğru şöyle sıralanır: a. yasa (law): Çok sayıda araştırma bulgusuyla desteklenmiş veya çok sayıda girişime rağmen çürütülememiş olan, evrenselliği konusunda tam bir görüş birliği olan, geçerliğinden kuşku duyulmayan nedensellik ifadesi. Örnek: Yerkes-Dodson Yasası. b. ilke (principle): Yasaya göre daha az güçlü nedensellik ifadesi. Örnek: Haz İlkesi. c. kanon: Höristik değeri olan çalışma ilkesi. Örnek: Morgan’ın kanonu. d. maksim: HÖRİSTİK değeri kanona göre daha düşük olan nedensellik ifadesi. Örnek: Risk yoksa kazanç da yoktur. 2. nedensellik ilişkilerini (evren gerçeklerini) açıklama iddiasında olan ancak pozitif bilimsel olmayan ifadeler. a. inak (dogma): Otoriteye dayandırılan, görgül destekten bağımsız olan, sıkıca bağlanılan saptanık inanç. Örnek: Metafizik sistemler. b. öğreti (doctrine): Otoritece öne sürülmüş olduğu için kimilerince kabul gören nedensellik ifadesi. İlgili görgül kanıtın ileride bulunacağı düşünülür. Örnek: İzomorfizm doktrini. bakınız: nedensellik, belirlemecilik, pozitif bilim karşılaştırınız: kuram