sodium-potassium pump - sodyum-potasyum pompası

hücre zarında gerçekleşen biyokimyasal olay. Bu pompanın, sinir akımının AKSON üzerinden ilerlemesinde, kalp kasının kasılmasında, böbrek işlevlerinde yaşamsal önemi vardır. Adenozin trifosfat (ATP)’tan sağlanan enerji ile çalışan pompa, zarın iki tarafındaki sodyum (Na+) ve potasyum (K+) iyonlarının yer değiştirmesini sağlar. AKSİYON POTANSİYELİ dönemlerinden (a) dinlenmede, zar, artı yüklü Na iyonlarına geçirgen değildir ama eksi yükü olan klor ve düşük yoğunluktaki K iyonlarına geçirgendir. Bu durum, hücre zarının dışında yüksek yoğunlukta Na olmasına; zarın dışının içe göre pozitif olmasına; zarın iç kısmının -70 milivolt polarizasyon değerinde olmasına yol açar. (b) nöron uyarıldığında, zar sodyum iyonlarına geçirgenleşir ve Na iyonları zarın iç kısmına geçer, hücre içi depolarize olur; bu bağlamda iç kısım giderek daha az eksi, 0 ve daha sonra da artı değere ulaşır. Artı 30 milivolt değerinde diken potansiyeli oluşur ve sinir akımı akson boyunca ilerler. Repolarizasyon dönemleri de, söz konusu iyonların zardaki geçirgenlik değişimleri sonucu oluşur.